شهرستان مرزی قصرشيرين در استان کرمانشاه از شمال به شهرستان جوانرود از غرب به کشور عراق از جنوب به استان ايلام و از شرق به شهرستان سرپلذهاب محدود میشود.
شهرستان قصرشيرين در حدود۱۹۳۵ کيلومتر وسعت دارد و داری۱۸۳ کيلومتر
مرز مشترک با کشور عراق میباشد. اين شهرستان مرزی در حال حاضر داری دو بازارچه مرزی " پرويز و خسروی "
می باشد که پايانه و مرز بين المللی خسروی نيز در اين شهرستان واقع شده است .
قصرشيرين بنا بر گواه تاريخ داری بيش از شش هزار سال سابقه میباشد و از شهرهای مهم و مورد توجه پادشاهان ساسانی بوده است .
" لويی واندربرگ " باستان شناس اروپايی در سفرنامه خود به ايران نوشته، وقتی از سرحد ايران وارد میشويم نخستين بنايی که به چشم ما میخورد در فاصله ۲۲ کيلومتری ازسرحد کناره جاده بغداد - تهران قراردارد و آن  " قصر شيرين " است . به نوشته وی ، علت اين نامگذاری چنانکه میگويند اين است که در اين محل  کاخ شيرين زن مسيحی خسرو دوم ۶۲۸(-۵۹۰ ) قرار داشته و میگويند شاهنشاه  ساسانی در اين محل کاخ مجللی برپا کرد که در سال۶۲۸ بدست هرقل امپراطور روم خراب شد و يک آتشگاه در کنار آن کاخ قرار داشت .
" ابودلف " يکی از گردشگران و مورخان خارجی در مورد شهرستان قصرشيرين در کتاب خود نوشته ، قصرشيرين داری ساختمان هی بلند و عظيمی است که ديد انسان از تعيين ارتفاع آن عاجز و فکر از پیبردن به آن قاصر است که اين بناها شامل ايوان هی پيوسته ، خلوتگاهها، انبار، کاخها، سقف هی ضربی، گردشگاهها و اتاقهايی است که بر فراز تپه بنا شده و مدتی وقت میخواهد تا شخص خردمند به کيفيت آن پیببرد.
به گفته وی، اين شهر را پادشاهی به نام " ابرويز " و يا به عبارتی " خسروپرويز" بنا نهاده است . وی در ادامه مینويسد ، قصرشيرين راه ارتباطی به شهرهای مکه ، حجاز و کوفه میباشد و به لحاظ سوق الجيشی داری اهميت ويژه ی است . شهرستان قصرشيرين داری آثار تاريخی و باستانی زيادی است که از جمله آن کاروانسری عباسی ، چهارقاپی ، آتشکده و کاخهی خسرو و شيرين میباشد.
هرچند که به دليل وقوع جنگ و اشغال شهر توسط نيروهی عراقی بخش عمده ای از آثار تاريخی اين شهرستان تخريب شده است ولی هنوز آثار و بقايی اين آثار مهم تاريخی در قصرشيرين وجود دارد.
در شهرستان مرزی قصرشيرين آثار ديگری از جمله باغ شاهی مربوط به دوران قاجار نيز وجود دارد.
اين باغ که به نخلستان معروف است در مسير محور ارتباطی به بخش مرزی خسروی و کشور عراق واقع شده است .
اين باغ مملو از درختان نخل و انواع مرکبات بوده که با توجه به وقوع جنگ و تبعات آن تعداد کمی از درختان اين باغ هنوز وجود دارد.
" کاروانسری عليمردان خان " از ديگر آثار تاريخی قصرشيرين است که در ضلع جنوبی کاروانسری شاه عباسی ساخته شده است .
" قلعه جوانمير " از ديگر آثار دوران قاجاريه در شهرستان قصرشيرين است .اين قلعه در سال۱۸۷۹ ميلادی در جنوب کاخ شيرين به فاصله تقريبی۴۰۰ متراز اين اثر بر روی تپه بلندی مشرف به رودخانه الوند(الون ) احداث شده و تنها راه ورود به کاخ استفاده از حيوانات بارکش میباشد. ساختمان قلعه از سنگ و آجر به طول تقريبی۲۰۰ متر و عرض ۱۰۰ متر در جهت شمالی جنوبی با سقفی پوشيده از تيرچوب بدستور شخصی به نام جوانمير از رجال سرشناس و بانفوذ آن دوران ساخته شده است . هم اکنون تنها ويرانه هی اين اثر در شهرستان قصرشيرين وجود دارد. " قلعه سفيد " يکی ديگر ازآثار قديمی شهرستان قصرشيرين است که در منطقه مرزی خسروی واقع شده است .
گفته میشود ، باقرخان از سرداران دوران مشروطه چند شبی را در اين قلعه زندگی کرده است . تاکنون حدود۴۲ اثر تاريخی در سطح شهرستان قصرشيرين شناسايی شده که ازاين تعداد تنها شش اثر در فهرست آثار ملی به ثبت رسيده است . شهرستان مرزی قصرشيرين همچنين به واسطه وجود آثار جنگ همه ساله در ايام نوروز پذيرايی گروههی زيادی از کاروان راهيان نور میباشد. اين افراد به منظور بازديد از مناطق مرزی و جنگی اين شهرستان به منطقه قصرشيرين سفر میکنند. شهرستان مرزی قصرشيرين به دليل شرايط آب و هوايی مناسب ، در ابتدی فصلبهار داری هوی عالی است و همين امر موجب حضور گسترده مردم استان کرمانشاه در روزهی آغازين بهار در قصرشيرين میشود. در سطح شهرستان قصرشيرين حدود۲۱ هتل و زايرسرا آماده پذيرايی و اسکان مهمانان نوروزی میباشد.

 

(c)  قصر شیرین - 2007